21 Ocak 2016 Perşembe

Fraxinus Excelsior (Adi Dişbudak)

Oleaceae
Latince Adı : Fraxinus excelsior
 ADLARI
Türkçe Adı : Adi dişbudak
Yöresel Adları : Çiçeksiz Dişbudak ağacı, Avrupa Dişbudağı
 SİSTEMATİK
Alem : Plantae
Bölüm : 
  • Kapalı Tohumlu
  • Sınıf : 
  • Çift Çenekli
  • Takım : Scrophulariales
    Familya : Oleaceae
    Cins : Fraxinus
    Tür : Fraxinus excelsior L.
    Alt Türleri : Fraxinus excelsior Linnaeus subsp. coriariifolia (Scheele) E.Murray
    Fraxinus excelsior Linnaeus subsp. excelsior
    Varyeteleri : F.e. aurea-variegata West. , F. e. argenteo-variegata West. ,F. e. monophylla Desf.
     MORFOLOJİ
    Genel Görünüm : /RESIMLER/ICERIK/306/disbudakgenel.jpg
    Kaynak : Oktars
    Ortalama Boy :   Büyük (15 m.''den fazla)
    En Uzun Boy : 30-40 metre kadar yükselir.
    Ortalama Genişlik : Gövdesi 1.5 metre çap yapar. Tepe çapı 12 metre civarındadır.
    Yaprak : /RESIMLER/ICERIK/306/disbudakyaprak.jpg
    Kaynak : ormanbotanigi
    /RESIMLER/ICERIK/306/F.excelsior yaprak.jpg
    Kaynak : www.PlantSystematics.org
      Yaprak döken
    Sürgün : Uzun ve kısa sürgünleri vardır, genç sürgünler parlak gri veya yeşilimsidir.
    Gövde ve Kabuk : Gövde dik, karşılıklı dallı, üzerinde esmer lekeler bulunan gri renkli kabukludur. Olgun ve düzgün gövdeli bir ağaçtır. Gövde yaşlandıkça boz bir renk alır ve derin çatlaklar oluşur.
    Dal Formu : Dallar karşılıklı.
    Tomurcuk : Tomurcuklar piramit şekilli, siyah renklidir. Üzerleri tüysüzdür.
    Çiçek : Çiçekler yapraklanmadan önce açar. Çiçekler önce dik durur, sonra aşağı sarkarlar. Panikul durumlar yaratır. Hermafrodit, erkek veya dişidir. Çiçek örtüsü olmadığı için bitkiye çiçeksiz denir. Çanak yaprakları yoktur. Erkek çiçekler, filamentleri kısa, çiçek tozu korbaları kırmızı renkte, 2-3 etaminden meydana gelir. Dişi çiçeğin ise stigması iki parçalı olan ovaryumu, iki tane de kürek biçiminde steril etamini vardır.
    /RESIMLER/ICERIK/306/DSCN5954[1].jpg
    Kaynak : www.PlantSystematics.org
    /RESIMLER/ICERIK/306/disbudakcicek.jpg
    Kaynak : www.PlantSystematics.org
    Çiçeklenme Zamanı : 
  • Bahar (Nisan)
  • Bahar Sonu (Mayıs)
  • Çiçek Rengi : 
  • Kırmızı
  • Budama : Budamaya çok az gereksinim duyar. Sadece kurumuş, kırımış, şekli bozulmuş dallar kesilerek çıkarılır.
    Meyve : Kanatlı, uzun ve dar, parlak açık kahverengi, tek tohumlu bir nuks' tur.
    Meyve Tipi : 
  • (Nuks) Kuru Açılmayan, Basit Meyve
  • Tohum : Esmer renkli ve uzunca şekilli. Ağustosta olgunlaşır.
    /RESIMLER/ICERIK/306/disbudaktohum.jpg
    Kaynak : sasahin
    Kök : 
  • Saçak kök
  • Saçak kökleri çok kuvvetlidir ve su tüketimi çok fazladır. Bu yüzden altında pek az bitki yaşama şansı bulur.
    Tepe Özelliği : 
  • Yuvarlak taçlı
  • Rakım (En Düşük) : 
  • 900 m. 
  • Rakım (En Yüksek) : 
  • 2000 m.
  •  EKOLOJİ
    İklim : Geç donlara karşı hassastır.
  • Ilıman
  • Işık :   Işık sever
      Yarı gölgeye dayanıklı
    Toprak : Rutubetli toprakları sever. Humusça fakir, balçık topraklardan hoşlanır.
    Nem : Nemli, yarı nemli yerlerden hoşlanır, Durgun sulardan hoşlanmaz, Sulak yerlere dikim yapılırken özellikle nehir kenarları ve vediler tercih edilmelidir.
     ÜRETİM
    Tohumla Üretim : /RESIMLER/ICERIK/306/disbudakfidan1.jpg
    Kaynak : sasahin
    /RESIMLER/ICERIK/306/disbudakfidan.jpg
    Kaynak : sasahin
    Kış mevsiminde 2-3 ay buzdolabında bekletilmiş tohumlarının ilkbaharda soğuk yastıklara ekimiyle gerçekleştirilir.
    Tohum Ekim Zamanı : 
  • Bahar başı Mart
  • Bahar Nisan
  • Bahar Sonu Mayıs
  • Sulama : Yazın bolca sulanmalıdır.
    Gübreleme : Sonbaharda çiftlik gübresiyle gübrelenmelidir.
     BİTKİ TANIMA
    Bitki Tipi : 
  • Geniş yapraklı yaprak döken
  • Bitki Yetişme Alanları : 
  • Ormanlık alanlar 
  • Akarsu kıyıları 
  • Yaşam Süresi : Çok yıllık.
    Yetiştiği Şehirler : Trakya, Kocaeli ve Karadeniz bölgesi. (İzmit, Çankırı, Kastamonu, Samsun, Ladik, Amasya, Gökçedağ, Maraş(Ahır dağı), Mersin(Toros dağları) havalisindeki ormanlar, Kuzey Anadolu dağları)
    Orman Alanı ve Orman Özelliği : Kıymetli bir orman ağacımızdır.
    Türkiye''de Doğal Yaşam Alanları : 
  • A3
  • A4
  • A5
  • A6
  • A7
  • A9
  • C5
  • C6
  • Anavatanı, Kökeni ve Dünyada Doğal Yayılış Alanları : Avrupadan Kırım ve Kafkasyaya kadar, Avrupanın ve Batı asyanın en çok rastlanan ağaçlarındandır.
     KULLANIM
    Kullanım Alanları : 
  • Mobilya 
  • Geleneksel Tıp
  • Peyzajda Kullanım : Genellikle park ve yol kenarlarına dikilir.Yol kenarı süslemesinde sıra halinde kullanıldığı gibi, çim alanların üzerinde tek veya gruplar halinde yetiştirilir. sahildeki dolgu topraklara dikilebilir.
    Tıbbi Kullanım : Yaprakları, idrar söktürücü, müshil ve süt ifrazını arttırıcı olarak, infuzyon (%5-6) veya dekoksiyon (%2-3) halinde çok kullanılır. Romatizma ve gut tedavisinde de faydalıdır. Kabukları ateş düşürücü (Avrupa Kınakınası) ve kabız hassalarından dolayı dekoksiyon (%2-3) halinde kullanılır. Tohumların idrar söktürücü etkisi vardır.
     EK BİLGİLER
    Agaclar.net Galerideki Diğer Fotoğrafları : http://www.agaclar.net/galeri/browseimages.php?c=281&userid=
    Kaynaklar : Türkiyenin Tıbbi ve Zehirli bitkileri Prof. Dr. Turhan Baytop.
    www.bitkisayar.com
    Ekleyenler : Ferda Ülkümen
    malina

    Hiç yorum yok:

    Yorum Gönder

    Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...